Dyskryminacja w pracy w Holandii jest zakazana przez prawo. Pracodawca ani agencja pracy nie mogą traktować Cię gorzej na przykład z powodu Twojej narodowości, pochodzenia, płci, ciąży czy wieku – ani przy zatrudnianiu, ani przy wynagrodzeniu i umowie, ani przy zakończeniu pracy. Jeśli Cię to spotka, możesz dostać bezpłatną pomoc w biurze antydyskryminacyjnym i poprosić Holenderski Instytut Praw Człowieka o bezpłatną opinię.
Co mówi holenderskie prawo o dyskryminacji w pracy?
Artykuł 1 holenderskiej konstytucji mówi, że osoby w takiej samej sytuacji muszą być traktowane tak samo. Szczegółowo opisuje to kilka ustaw o równym traktowaniu (Government.nl). Rząd wymienia następujące chronione cechy:
- rasa i pochodzenie
- płeć
- orientacja seksualna
- religia i światopogląd
- poglądy polityczne
- narodowość
- stan cywilny (w związku małżeńskim lub nie)
- niepełnosprawność lub choroba przewlekła
- wiek
- wymiar czasu pracy (pełny lub niepełny etat)
- rodzaj umowy (na czas określony lub nieokreślony)
Holenderski Instytut Praw Człowieka (College voor de Rechten van de Mens) dodaje, że chroniona jest też ciąża. W pracy przepisy obejmują rekrutację i selekcję, kierowanie do pracy przez agencje, warunki pracy, awans i zwolnienie (College voor de Rechten van de Mens). Osobne przepisy Kodeksu cywilnego zakazują gorszego traktowania pracowników na niepełny etat i na umowach czasowych bez ważnego powodu.
Jakie są przykłady dyskryminacji w miejscu pracy w Holandii?
Oto sytuacje, które mogą być dyskryminacją:
- Ogłoszenie o pracę albo agencja przyjmuje tylko osoby jednej narodowości lub jednego pochodzenia.
- Zarabiasz mniej albo dostajesz gorsze zmiany niż koledzy z powodu tego, skąd pochodzisz.
- Rekruter odrzuca Cię z powodu Twojego wieku.
- Na rozmowie kwalifikacyjnej pytają Cię, czy jesteś w ciąży albo czy planujesz dzieci. Pracodawcy nie wolno o to pytać, a Ty nie musisz odpowiadać (College voor de Rechten van de Mens).
- Twoja umowa na czas określony lub umowa z agencją nie zostaje przedłużona, bo jesteś w ciąży. Odrzucenie kandydatki z powodu ciąży jest zawsze zakazane, także przy umowach na czas określony i pracy przez agencję (College voor de Rechten van de Mens). Zobacz też nasz poradnik o urlopie macierzyńskim.
Nie każda różnica jest nielegalna. Prawo przewiduje pewne wyjątki. Na przykład pośrednie rozróżnienie może być dozwolone, jeśli ma dobry, obiektywny powód, a umowa o pracę może się zakończyć, gdy osiągniesz wiek emerytalny AOW (emerytura państwowa) (College voor de Rechten van de Mens). Jeśli nie masz pewności, zapytaj w biurze antydyskryminacyjnym.
Jak zgłosić dyskryminację w Holandii?
Możesz wybrać jedną lub kilka z tych dróg:
| Gdzie | Co robią |
|---|---|
| Twój pracodawca lub agencja | Wiele organizacji ma osobę lub komisję do spraw skarg. Skarga czasem rozwiązuje problem. |
| Biuro antydyskryminacyjne (Discriminatie.nl) | Jest w każdej gminie, a pomoc jest bezpłatna. Zadzwoń pod 0800-0880 albo zgłoś sprawę online na Discriminatie.nl. |
| College voor de Rechten van de Mens | Wydaje opinię, czy złamano prawo o równym traktowaniu. Bezpłatnie. |
| Policja | Jeśli popełniono przestępstwo, możesz złożyć zawiadomienie. Telefon 0900-8844. |
Źródła: Government.nl, Rijksoverheid.
Zapisz, co się stało, kiedy i kto był przy tym obecny. Zachowaj wiadomości, ogłoszenia o pracę i paski płacowe (loonstrook). To pomaga na każdej z tych dróg.
Jak wygląda skarga do College voor de Rechten van de Mens?
Procedura uzyskania opinii (oordeel) jest bezpłatna i nie potrzebujesz prawnika (College voor de Rechten van de Mens):
- Wypełniasz formularz skargi online (jest też wersja angielska).
- Prawnik Instytutu dzwoni do Ciebie, żeby omówić skargę.
- Pracodawca lub agencja zostaje poproszony o pisemną odpowiedź.
- Zwykle odbywa się posiedzenie w siedzibie w Utrechcie.
Procedura toczy się po niderlandzku, ale dokumenty możesz wysyłać po angielsku, a Instytut może zapewnić bezpłatnego tłumacza na posiedzenie. Twoje nazwisko nie jest publikowane razem z opinią. Licz się z tym, że całość potrwa ponad rok.
Opinia nie jest prawnie wiążąca, a Instytut nie może nakazać wypłaty odszkodowania. W tym celu musisz pójść do sądu cywilnego, który musi wziąć opinię pod uwagę (College voor de Rechten van de Mens). Pracodawca nie może traktować Cię gorzej dlatego, że złożyłeś skargę na dyskryminację (FAQ).
Czy mogę zgłosić dyskryminację do Inspekcji Pracy w Holandii?
Tak, jeśli chodzi o dyskryminację w miejscu pracy. Inspekcja Pracy (Nederlandse Arbeidsinspectie) wymienia dyskryminację, zastraszanie i agresję jako niebezpieczną pracę, którą możesz zgłosić. Skorzystaj z formularza online albo zadzwoń pod 0800 5151 (z zagranicy +31 70 33 35 678), po niderlandzku lub po angielsku. Zgłoszenia anonimowe są możliwe, ale wtedy inspektorzy nie mogą się z Tobą skontaktować, a nie każde zgłoszenie kończy się kontrolą (Arbeidsinspectie).
Jeśli chodzi o dyskryminację podczas rekrutacji, Inspekcja Pracy podaje, że przygotowuje się do planowanej ustawy o równych szansach w rekrutacji i selekcji. To wciąż projekt ustawy (wetsvoorstel), który jeszcze nie obowiązuje, a data wejścia w życie nie została ogłoszona (Arbeidsinspectie). W indywidualnych sprawach zwróć się do biura antydyskryminacyjnego albo do Instytutu. W innych problemach z pracodawcą lub agencją zobacz nasz poradnik jak zgłosić pracodawcę.
FAQ
Czy dyskryminacja w pracy w Holandii jest nielegalna?
Tak. Holenderskie prawo o równym traktowaniu zakazuje gorszego traktowania w pracy między innymi ze względu na rasę, pochodzenie, narodowość, płeć, ciążę, wiek, religię, niepełnosprawność, orientację seksualną, wymiar czasu pracy lub rodzaj umowy. Dotyczy to zatrudniania, kierowania do pracy przez agencję, wynagrodzenia i warunków pracy, awansu i zwolnienia. Istnieje kilka wąskich wyjątków ustawowych.
Gdzie bezpłatnie zgłosić dyskryminację w Holandii?
Możesz zadzwonić do biura antydyskryminacyjnego pod numer 0800-0880 albo zgłosić sprawę online na Discriminatie.nl. Takie biuro jest w każdej gminie. Możesz też poprosić College voor de Rechten van de Mens o opinię. Obie możliwości są bezpłatne. Jeśli popełniono przestępstwo, możesz też pójść na policję.
Czy pracodawca w Holandii może zapytać, czy jestem w ciąży?
Nie. Według College voor de Rechten van de Mens pracodawcy nie wolno pytać o ciążę ani o plany posiadania dzieci, a Ty nie musisz o tym mówić. Odrzucenie kandydatki z powodu ciąży jest zawsze zakazane, podobnie jak nieprzedłużenie umowy na czas określony z powodu ciąży.
Czy opinia College voor de Rechten van de Mens jest wiążąca?
Nie. Opinie Instytutu mają duży autorytet, ale nie są prawnie wiążące, a Instytut nie może nakazać pracodawcy wypłaty odszkodowania. Jeśli chcesz odszkodowania, musisz wnieść sprawę do sądu cywilnego. Sąd musi wziąć opinię Instytutu pod uwagę i wyjaśnić, jeśli orzeka inaczej.